Εξωδικαστικός Μηχανισμός

Δύο σημαντικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών προωθούνται στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στη μείωση του κόστους αποπληρωμής των οφειλών, στην εξασφάλιση μεγαλύτερης προβλεψιμότητας για τους οφειλέτες και στην αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης δανείων.

1. Σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό μηχανισμό

Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά την καθιέρωση σταθερού ετήσιου επιτοκίου 3% για ολόκληρη τη διάρκεια των ρυθμίσεων οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Το μέτρο αφορά δύο κατηγορίες οφειλετών:

• Ευάλωτους οφειλέτες που διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση.
• Επιλέξιμους οφειλέτες, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα κριτήρια του Ν. 4738/2020, καλύπτοντας και σημαντικό μέρος της μεσαίας τάξης.

Το σταθερό επιτόκιο 3% θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν οι οφειλές διαθέτουν εμπράγματες εξασφαλίσεις και θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την πρώτη τριετία, το επιτόκιο μπορούσε να μετατραπεί σε κυμαινόμενο, συνδεδεμένο με το Euribor τριμήνου και πρόσθετο περιθώριο. Η νέα ρύθμιση προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στον οικονομικό προγραμματισμό των οφειλετών, προστατεύοντάς τους από πιθανές μελλοντικές αυξήσεις επιτοκίων.

Η εφαρμογή της νέας πρόβλεψης αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Ποιο είναι το οικονομικό όφελος;

Ενδεικτικά, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, η διατήρηση του επιτοκίου στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης εκτιμάται ότι μπορεί να μειώσει το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης

2. Δεκαπλασιασμός των ανώτατων προστίμων στους servicers

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αυστηροποίηση του πλαισίου εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Ειδικότερα, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις του σχετικού θεσμικού πλαισίου αυξάνεται από 500.000 ευρώ σε 5.000.000 ευρώ.

Η αύξηση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της λογοδοσίας των εταιρειών διαχείρισης και στην αποτελεσματικότερη προστασία των δικαιωμάτων των δανειοληπτών.

Οι παραβάσεις μπορεί να αφορούν, μεταξύ άλλων, την πλημμελή διαχείριση παραπόνων, την ανεπαρκή προστασία προσωπικών δεδομένων, την παραβίαση των υποχρεώσεων ενημέρωσης των δανειοληπτών και τη μη συμμόρφωση με τους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ servicers και οφειλετών.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους δανειολήπτες;

Οι δύο παρεμβάσεις αποτελούν σημαντικές εξελίξεις στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Από τη μία πλευρά, το σταθερό επιτόκιο 3% δημιουργεί ευνοϊκότερες και περισσότερο προβλέψιμες συνθήκες αποπληρωμής για τις επιλέξιμες κατηγορίες οφειλετών. Από την άλλη, η αύξηση των προστίμων ενισχύει το πλαίσιο προστασίας απέναντι σε παραβάσεις των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι ενδιαφερόμενοι οφειλέτες θα πρέπει να ενημερωθούν για τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τις δυνατότητες που προσφέρει ο εξωδικαστικός μηχανισμός, ώστε να αξιολογήσουν εγκαίρως τις διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης των οφειλών τους.

Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης κάθε οφειλέτη αποτελούν καθοριστικά βήματα για την αποτελεσματική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.